Uzmanlara göre, hamileyken haftada 32 saatten fazla ve stres yüklü ortamda çalışan annelerin bebekleri çok ağlıyor ve az kilolu dünyaya geliyor. Zübeydehanım Doğumevi Psikoloğu Derya Akgül, “Doğmuş Çocukların Gelişimi” adlı araştırma kuruluşu tarafından 7 bin anne üzerinde yapılan incelemeye göre hamilelik döneminde stres altında çalışmanın sigara içmek kadar zararlı olduğunu bildirdi.

Akgül, araştırmanın haftada 32 saatten fazla ve stresli bir meslekte çalışan annelerin doğmamış çocuklarının risk altında olduğunu ortaya koyduğunu ifade ederek, “Sonuçlara göre, hamilelik dönemini ağır çalışma şartları altında geçiren kadınların çocukları, bu dönemde sigara içen annelerin çocukları gibi az kilolu doğuyor. Ayrıca, hamilelik esnasında annenin havale geçirme riski çok yüksek. Araştırmaya göre, bu şartlar altında dünyaya gelen bebekler daha çok ağlıyor. Araştırmayı yürüten uzmanlar, stresin anne bünyesindeki ‘kortizol’ adlı hormonu artırdığını, bu hormonun plasentadan içeri sızabildiğini ve büyümeyi yavaşlattığını ileri sürüyor” dedi.

Akgül, yüksek stresli işlerde çalışan anne adaylarının haftada en fazla 24 saat çalışmalarını tavsiye ettiklerini sözlerine ekledi.

Harvard ile Texas’ın Southwestern üniversitelerinde yapılan ve Amerikan Cell dergisinde yayınlanan araştırmada, bilim adamları, strese karşı en dayanıksız laboratuvar farelerinin beyinlerinin bazı bölümlerinde “nörotrofin” oranında belirgin bir artış tespit ettiler.

Nörotrofin adı verilen bu madde, sempatik nöronlar ile periferik sinir sisteminin duyumsal nöronları gibi bazı nöronal hücrelerin yaşamını sürdürmeleri gerekli kabul ediliyor.

Bilimsel çalışmanın eş-başkanlarından Southwestern Üniversitesi’nden Eric Nestler, stresli durumlara sorunsuz tepki gösteren farelerde, nörotrofin oranının artmadığını tespit ettiklerini söyledi.

Araştırmacılar, nörotrofinin, nöronlar arasında yeni ilişkiler kurulabilmesine olanak sağlayan beyin hücrelerinin esnekliğine katkıda bulunduğunu, bunun da öğrenme ve hatıranın hücresel temelini oluşturan süreç olarak görüldüğünü belirttiler.

Nestler, aşırı stresli sosyal durumlarda, hassas farelerin çok fazla nörotrofin üreterek, bir aşırı savunma tepkisi ortaya koyduklarını kaydetti.

1- Pastörize süt alın
Daima işlenmemiş süt yerine pastörize edilmiş süt satın alın. Eğer seçme durumundaysanız, taze veya şok dondurma işlemine tabi tutularak dondurulmuş tavuğu seçin.

2- Etleri 70 derecede pişirin
Gıdaların bütün kısımlarının en az 70 derecede pişirilmesi gerektiği unutulmamalı. Donmuş sığır eti, balık ve tavuk eti pişirilmeden önce tamamen çözülmeli.
3- Soğumadan hemen yiyin
Güvenli tüketim için, pişmiş besinler ısılarını kaybetmeye başlamadan hemen yenmelidir.

4- Bebeğiniz için gıda saklamayın
Bebekler için, depo edilmemiş gıdaları tercih edin.

5- Pişirilmiş gıdaları bütünüyle tekrar ısıtın
Bir kez daha yeniden ısıtmak, gıdaların bütün kısımlarının en az 70 dereceye ulaşması anlamına gelmektedir.

6- Pişmiş ve pişmemiş etin temasını önleyin
Çiğ tavuk hazırlarken kullanılan bıçak ve kesme tahtası, yıkanmaksızın pişmiş tavuğun parçalanmasında kullanılmaz. Böyle yapmakla, mikrop üremesi ve pişirme öncesi mevcut olan hastalıklar için tüm potansiyel riskleri tekrardan oluşturabilir.

7- Eller tekrar tekrar yıkanmalı
Gıdaların hazırlanışı işlemine başlamadan önce ve her bir ara sonrasında, özellikle tuvalete girdiyseniz veya bebek bezi değiştirdiyseniz eller çok iyi şekilde yıkanmalıdır. Balık, tavuk veya et gibi çiğ gıdaların hazırlanmasından sonra, diğer gıdaların işlemine başlamadan önce de eller tekrar yıkanmalıdır.

8- Tüm mutfak yüzeylerini temiz tutmaya özen gösterin
Her bir gıda kırıntısı, kalıntısı veya noktasını mikropların potansiyel kaynağı olarak düşünün. Bulaşıklarla ve kap kacaklarla temas eden kıyafetler her gün değiştirilmeli ve tekrar kullanım öncesi kaynatılmalıdır.

9- Gıdaları böceklerden koruyun
Gıdaları, sıkıca kapatılmış kaplar içerisinde depolayarak saklamak, sizin için en iyi korumadır.

10- Buz yapmadan suyu kaynatın
Yemek yaparken içme suyu kullanılmalıdır. Buz yapmadan önce suları kaynatın. Özellikle bebek mamalarının hazırlanmasında kullanılan sular konusunda dikkatli olun.

Halk dilinde “göz kuruluğu”, tıp dilinde “keratokonjunktivit sika” denen hastalık, gözyaşı üretiminin azalması nedeniyle ortaya çıkar.

Gözyaşı ne işe yarar?
Gözyaşı, gözlerin nemli ve yağlı kalmasını sağlar, tahriş olmasını engeller. Duman, rüzgar, toz ve klima gibi etkenlerin kirlettiği göz yüzeyinin temizlenmesine de yardımcı olur. Bildiğiniz gibi, gözlerimiz bazen fazlaca dumana maruz kaldığında (benim odam da sık sık olur), yaşarıverir. Bu aslında gözlerimizin kendini koruma refleksinden başka bir şey değildir. Salgılanan gözyaşı sayesinde, gözün üzerindeki yabancı maddeler temizleniverir.

Gözyaşı az salgılanırsa veya gözyaşının kalitesi bozulmuşsa ne olur?
Gözyaşı zarı sağlamlığını yitirip parçalanır, daha sonra da kornea üzerinde küçük delikçikler oluşmaya başlar ve ciddi görme kayıpları oluşur.

Göz kuruluğu kimlerde görülür?
Her yaştan kadın ve erkekte görülebilir.

Göz kuruluğunun belirtileri nelerdir?
Herkeste farklı belirtileri olabileceği gibi, ortak belirtileri, gözde batma, yanma, kaşıntı, yabancı bir madde varmış hissidir.

Göz kuruluğunun nedenleri nelerdir?
Erkeklerde genellikle romatizmal hastalıklar, kadınlarda genellikle hormonal değişiklikler. Uyku hapları ve bazı ağrı kesiciler de göz kuruluğuna neden olabilir.

Göz kuruluğunun teşhisi nasıl yapılır?
Gözyaşı testi yaparız.

Gözyaşı testi de neymiş?
Gözyaşı testi. Göz doktorunuz, alt göz kapağınıza bir kağıt koyarak Schirmer gözyaşı testini uygular. Veya doktor, pamuklu bir çubuk kullanarak burnunuzdaki gözyaşı refleksini uyarır. Bir göz doktoru (oftalmolog) bir boya içeren sıvıyı gözlerinize damlattıktan sonra gözlerinizi bir yarık lambayla da inceleyebilir. Boya kuruluk tarafından zarar verilen kornea alanlarını boyar ve zarar görmüş alanlar tespit edilir.

Göz kuruluğunun tedavisi nedir?
Cerrahi müdahale de yapılabilirmiş gerektiğinde ama en yaygın tedavisi yapay gözyaşı uygulamasıymış. Böyle bir şikayetimiz varsa bir göz doktoruna görünmeliymişiz mutlaka.

Bu rahatsızlığın oluşmaması için nelere dikkat etmeli?
Gözü, duman, toz, rüzgar gibi yabancı etkenlerden korumalıyız.

Not: Konuyla ilgili genel bilgileri toparlayıp, anlaşılır dilden yazmaya çalıştım. Tanı ve tedavi için kullanmayın bu bilgileri. Doktora gidin doktora.